wtorek, 20 lutego, 2024
Strona głównazdrowieDepresja - objawy, leczenie, jak pomóc? Przyczyny i objawy depresji.

Depresja – objawy, leczenie, jak pomóc? Przyczyny i objawy depresji.

Depresja to poważne zaburzenie psychiczne, które wpływa na miliony ludzi na całym świecie. Należy pamiętać, iż depresja to złożony stan, który wymaga profesjonalnej pomocy. W przypadku występowania objawów, które wpływają na codzienne funkcjonowanie, niezbędne jest skonsultowanie się ze specjalistą, takim jak psycholog czy psychiatra. Samoleczenie, czyli próby radzenia sobie z depresją bez wsparcia profesjonalnego, może nie tylko być nieskuteczne, ale również niebezpieczne. Zachęcamy do zapoznania się z informacjami na rządowej stronie https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/jak-pomoc-sobie-i-innym-w-depresji oraz na stronie Forum Przeciw Depresji https://forumprzeciwdepresji.pl/gdzie-szukac-pomocy .

Depresja jest poważnym zaburzeniem psychicznym, które dotyka wielu ludzi na całym świecie. Depresja to choroba afektywna charakteryzująca się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań, energii i zmianami w myśleniu. W niniejszym artykule omówimy czym jest depresja, jej objawy, jak rozpoznać depresję, czynniki ryzyka, a także jak pomóc osobie chorej oraz metody leczenia. Według danych – Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), depresja jest czwartą najpoważniejszą chorobą na świecie, a według przewidywań może się to jeszcze pogorszyć w najbliższych latach. Na tą chwilę szacuje się, iż 350 mln osób choruje na depresję na świecie, z czego 4 mln przypadają na Polskę.

Co to jest depresja?

Depresja to nie tylko przejściowe uczucie smutku czy przygnębienia, ale poważne zaburzenie psychiczne, które może mieć poważne konsekwencje zdrowotne i społeczne. Charakteryzuje się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań, energii i zmianami w myśleniu, które mogą mieć różne postaci, objawy i nasilenie w zależności od postaci depresji, a jej przebieg może być różny dla każdej osoby. Istnieje wiele rodzajów depresji, takich jak depresja dwubiegunowa, depresja poporodowa, depresja sezonowa, czy depresja maskowana.

Rodzaje depresji – fizyczne objawy i nie tylko

Depresja przyjmuje wiele różnych form, takich jak depresja dwubiegunowa, depresja poporodowa, depresja sezonowa, depresja lękowa czy depresja maskowana. Każdy rodzaj depresji charakteryzuje się innymi objawami i wymaga indywidualnego podejścia do leczenia. Objawy mogą być różne w zależności od osoby i postaci zaburzenia, do najpopularniejszych możemy zaliczyć: obniżenie nastroju, zmiany w apetycie, zaburzenia snu, myśli samobójcze, utratę energii i zainteresowań oraz inne objawy somatyczne. Depresja może manifestować się również objawami fizycznymi, takimi jak bóle głowy, przewlekłe zmęczenie, bóle mięśni, a nawet zaburzenia trawienne. Dlatego ważne jest, aby brać pod uwagę również te objawy podczas diagnozy depresji.

Jak rozpoznać depresję – test na depresję

Rozpoznanie depresji może być trudne, ponieważ wiele osób może maskować swoje objawy. W przypadku depresji istnieją jednak typowe objawy depresji, które mogą zwrócić uwagę, takie jak obniżenie nastroju, zaburzenia snu, utrata energii i zainteresowań oraz myśli samobójcze.

Test na depresję może być pomocny w rozpoznaniu depresji u danej osoby. Istnieją różne testy i kwestionariusze, które mogą pomóc w diagnozie depresji i określeniu stopnia jej nasilenia, opierają się głównie na ocenach behawioralnych i psychologicznych. Nie istnieją specyficzne „testy laboratoryjne”, takie jak badania krwi, które mogą zdiagnozować depresję. Zamiast tego, specjaliści zdrowia psychicznego wykorzystują różne narzędzia i metody oceny:

  1. Wywiad kliniczny: jest to szczegółowy wywiad z dzieckiem i jego opiekunami, mający na celu zrozumienie obecnych objawów, historii medycznej, funkcjonowania w szkole i w domu oraz ewentualnych stresujących wydarzeń w życiu.
  2. Skale i kwestionariusze: istnieją różne narzędzia do oceny depresji u dzieci. Przykłady to:
    • Skala Depresji Dziecięcej (Children’s Depression Inventory – CDI): Kwestionariusz samoopisowy stosowany do oceny objawów depresji u dzieci.
    • Beck Depression Inventory (BDI): Choć częściej stosowany u dorosłych, może być również używany do oceny starszych dzieci i nastolatków.
    • M.I.N.I. Kid (Mini International Neuropsychiatric Interview for Children and Adolescents): Strukturalizowany wywiad diagnostyczny.
  3. Obserwacja zachowania: obejmuje ocenę zachowania dziecka w różnych środowiskach, takich jak w domu, szkole lub podczas zabawy.
  4. Konsultacje ze specjalistami: w niektórych przypadkach mogą być wymagane konsultacje z pediatrą, psychiatrą dziecięcym, psychologiem lub innym specjalistą zdrowia psychicznego.
  5. Analiza Anamnezy: ocena historii medycznej i rodzinnej, która może zawierać informacje o wcześniejszych epizodach depresji lub innych zaburzeniach psychicznych w rodzinie.
  6. Wykluczenie innych przyczyn: często ważne jest wykluczenie innych warunków medycznych, które mogą powodować objawy podobne do depresji, np. problemy z tarczycą.
  7. Monitoring i ocena postępów: regularne oceny postępów są ważne w monitorowaniu skuteczności leczenia i dostosowywaniu go w razie potrzeby.

Pamiętaj, że diagnoza depresji powinna być postawiona przez wykwalifikowanego specjalistę zdrowia psychicznego. Jeśli masz obawy dotyczące stanu psychicznego, zaleca się skonsultowanie się z odpowiednim specjalistą

Czynniki ryzyka wystąpienia depresji

Istnieje wiele czynników ryzyka, które mogą przyczynić się do rozwoju depresji u danej osoby. Należą do nich zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe oraz związane z stylem życia. Do najczęstszych zalicza się stres, traumę, problemy rodzinne, jak również czynniki genetyczne i biologiczne. 

Zaburzenia depresyjne

Zaburzenia depresyjne to grupa stanów psychicznych charakteryzujących się przewlekłym uczuciem smutku, brakiem zainteresowania lub radości z życia, oraz szeregiem innych objawów.

 Obejmują one różne specyficzne diagnozy, w tym:

  1. Depresja Major (Główna Depresja) (Major Depressive Disorder – MDD): jest to najczęściej diagnozowane zaburzenie depresyjne. Charakteryzuje się przez przewlekły smutek, brak zainteresowania lub przyjemności z większości aktywności, zmiany w apetycie i wadze, zaburzenia snu, zmęczenie, poczucie bezwartościowości lub nadmiernej winy, trudności z koncentracją, a czasem myśli samobójcze.
  2. Dystymia (Przewlekłe Zaburzenie Depresyjne): jest to łagodniejsza, ale bardziej przewlekła forma depresji. Objawy są mniej intensywne niż w depresji major, ale trwają dłużej, często przez lata.
  3. Zaburzenia Depresyjne Wywołane Substancjami/lekami: depresja, która jest bezpośrednim wynikiem przyjmowania lub odstawienia określonych substancji, takich jak alkohol, narkotyki, leki, czy inne substancje chemiczne.
  4. Depresja Atypowa: podtyp depresji, w którym pacjent wciąż może doświadczać poprawy nastroju w odpowiedzi na pozytywne wydarzenia. Często wiąże się z nadmiernym jedzeniem, spaniem i uczuciem ciężkości w ramionach i nogach.
  5. Depresja Sezonowa (Zaburzenie Afektywne Sezonowe – SAD): rodzaj depresji, który występuje w określonych porach roku, najczęściej w miesiącach zimowych.
  6. Depresja Poporodowa: forma depresji występująca u niektórych kobiet po porodzie. Objawy mogą być łagodne lub ciężkie i mogą obejmować smutek, lęk, zmęczenie i trudności w opiece nad dzieckiem.

Leczenie zaburzeń depresyjnych może obejmować terapię psychologiczną (taką jak terapia poznawczo-behawioralna), leczenie farmakologiczne (antydepresanty), a w niektórych przypadkach interwencje takie jak terapia elektrowstrząsowa. Ważne jest, aby osoby z zaburzeniami depresyjnymi otrzymały odpowiednią pomoc i wsparcie, zarówno medyczne, jak i społeczne.

Nasilenie depresji

Nasilenie objawów depresji może się znacznie różnić w zależności od osoby i okoliczności. Oto ogólny przegląd różnych stopni nasilenia depresji, które są zwykle określane w oparciu o liczbę, nasilenie i wpływ objawów na codzienne funkcjonowanie:

  1. Depresja Łagodna:
    • Objawy są obecne, ale zazwyczaj nie uniemożliwiają normalnego funkcjonowania.
    • Może występować smutek, zmęczenie i zmiany w apetycie lub wzorcach snu.
    • Osoba często może kontynuować codzienne aktywności, ale wszystko wydaje się trudniejsze i mniej satysfakcjonujące.
  2. Depresja Umiarkowana:
    • Objawy są bardziej wyraźne i mają większy wpływ na codzienne życie.
    • Można zaobserwować znaczące problemy ze snem, apetytem, niską energię, trudności z koncentracją i utratę zainteresowania aktywnościami, które wcześniej sprawiały radość.
    • Funkcjonowanie w pracy, szkole lub w relacjach społecznych jest często wyraźnie zaburzone.
  3. Depresja Ciężka:
    • Objawy są intensywne i obejmują poważne zaburzenia w codziennym funkcjonowaniu.
    • Mogą występować znaczące trudności z podstawowymi działaniami, takimi jak utrzymanie higieny osobistej, jedzenie czy wychodzenie z domu.
    • Często pojawiają się myśli samobójcze, uczucie beznadziejności i bezwartościowości.
    • Możliwa jest utrata zdolności do odczuwania przyjemności z niemal wszystkich działań (anhedonia).

W przypadku każdego stopnia nasilenia depresji, kluczowe jest poszukiwanie i otrzymanie odpowiedniego leczenia. Nawet łagodna depresja może stać się poważniejsza, jeśli nie jest leczona. Leczenie może obejmować terapię psychologiczną, leki (np. antydepresanty) oraz wsparcie w zakresie stylu życia i strategii radzenia sobie.

Jeśli masz podejrzenia co do własnego stanu zdrowia psychicznego lub stanu zdrowia psychicznego bliskiej osoby, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem lub specjalistą zdrowia psychicznego, który może przeprowadzić dokładną ocenę i zalecić odpowiednie leczenie. 

Metody leczenia depresji

Celem leczenia depresji jest złagodzenie objawów depresyjnych oraz poprawa stanu psychicznego i emocjonalnego osoby dotkniętej depresją. Istnieją różne metody leczenia, takie jak terapia psychologiczna, leki przeciwdepresyjne, a także wsparcie i pomoc ze strony bliskich.

  • Metody leczenia

Metody leczenia depresji mogą obejmować terapię poznawczo-behawioralną, terapię interpersonalną, czy terapię poznawczo-analityczną. Wybór metody leczenia zależy od indywidualnych potrzeb i preferencji osoby z depresją.

  • Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne mogą być skutecznym środkiem w leczeniu depresji, zwłaszcza w przypadku ciężkiej depresji. Istnieje wiele rodzajów leków przeciwdepresyjnych, które mogą być przepisane przez lekarza psychiatrę.

  • Pomoc osobie z depresją

Osoba z depresją potrzebuje wsparcia i zrozumienia ze strony bliskich. Ważne jest, aby okazać empatię i dostarczyć jej odpowiednie wsparcie emocjonalne oraz fizyczne w trudnym okresie leczenia depresji.

Depresja u dzieci, depresja poporodowa, epizod depresji

Problem depresji może również dotyczyć dzieci, choć jej objawy mogą być inne niż u dorosłych. Dlatego ważne jest, aby odpowiednio rozpoznać depresję u dzieci i zapewnić im właściwe leczenie.

Depresja poporodowa występuje u niektórych kobiet po urodzeniu dziecka. Jest to poważne zaburzenie, które wymaga szybkiego rozpoznania i leczenia, aby uchronić matkę i dziecko przed negatywnymi konsekwencjami zdrowotnymi i emocjonalnymi.

Epizod depresji może wystąpić w różnym wieku i niezależnie od czynników zewnętrznych. W takim przypadku ważne jest, aby zwrócić uwagę na pierwsze objawy depresji i podjąć odpowiednie kroki w celu rozpoznania i leczenia tego zaburzenia.

POWIĄZANE ARTYKUŁY

Aktualności